ارزش زمانی پول

اقساط وام و جدول استهلاک، گام‌به‌گام

محاسبه قسط وام، خواندن تفکیک بهره از اصل و استفاده حرفه‌ای از بازه‌های P1/P2 — با مثال کامل وام ۱۰۰٬۰۰۰ واحدی.

8 دقیقه مطالعهبه‌روزرسانی ۲۶ خرداد ۱۴۰۴

وام در واقع همان مسئله TVM است با لباس دیگری: بانک امروز یک ارزش فعلی به شما می‌دهد و اقساط ثابت شما سالنامه‌ای عادی است که ارزش فعلی‌اش دقیقاً برابر همان دریافتی است. یک بار قسط را حل کنید، تمام عمر وام — هر بهره، هر بازپرداخت اصل و مانده نزولی — از یک بازگشت ساده بیرون می‌آید.

مثال حل‌شده: وام ۱۰۰٬۰۰۰ با نرخ ۱٪ ماهانه

  1. رجیسترهای TVM را پاک کنید و P/Y را با تواتر پرداخت تنظیم کنید (اینجا ماهانه).
  2. N = 360 — سی سال پرداخت ماهانه.
  3. I/Y = 1 — یک درصد در ماه.
  4. PV = 100,000 — پولی که امروز دریافت می‌کنید.
  5. FV = 0 — مانده وام در پایان باید صفر شود.
  6. CPT PMT → ۱٬۰۲۸٫۶۱ پرداختی ماهانه به بانک (جریان نقدی شما −۱٬۰۲۸٫۶۱ است).

در ۳۶۰ قسط حدوداً ۳۷۰٬۳۰۰ بازمی‌گردانید — یعنی حدود ۲۷۰٬۳۰۰ بهره خالص در کنار اصل ۱۰۰٬۰۰۰. دیدن این عدد معمولاً همان لحظه‌ای است که وام‌گیرنده به بازپرداخت زودتر علاقه‌مند می‌شود.

درون یک قسط: بهره در برابر اصل

هر قسط ثابت به دو بخش شکسته می‌شود. بهره دوره برابر مانده بدهی ضرب‌در نرخ دوره‌ای است و باقی‌مانده، اصل وام را می‌کاهد. به زبان فرمول: interest = balance × i و principal = PMT − interest و مانده جدید برابر مانده قبلی منهای همان اصل.

دورهقسطبهرهاصلمانده
۱۱٬۰۲۸٫۶۱۱٬۰۰۰٫۰۰۲۸٫۶۱۹۹٬۹۷۱٫۳۹
۲۱٬۰۲۸٫۶۱۹۹۹٫۷۱۲۸٫۹۰۹۹٬۹۴۲٫۴۹
۳۱٬۰۲۸٫۶۱۹۹۹٫۴۲۲۹٫۱۹۹۹٬۹۱۳٫۳۰

ردیف نخست را خوب ببینید: از قسط ۱٬۰۲۸٫۶۱، ۱٬۰۰۰٫۰۰ بهره است و تنها ۲۸٫۶۱ به اصل وام می‌رسد و مانده را به ۹۹٬۹۷۱٫۳۹ می‌رساند. مانده ابتدا به‌کندی پایین می‌آید — دقیقاً به همین دلیل پرداخت‌های اضافه در سال‌های اول این‌قدر اثرگذارند: هر ریال اصل که امروز بپردازید، تا ۳۵۹ ماه باقی‌مانده دیگر بهره تولید نمی‌کند.

بازه‌های استهلاک P1 و P2

BA II Plus پرسش‌های استهلاک را با کاربرگ AMRT و دو اشاره‌گر دوره پاسخ می‌دهد. P1 و P2 را برابر بگذارید تا یک قسط خاص را ببینید؛ P1 = 1 و P2 = 12 بگذارید تا کل سال اول را جمع‌بندی کنید. کاربرگ TVM فین‌اسکوپ همین بازه‌ها را مستقیم بازتولید می‌کند: بازه را انتخاب می‌کنید و مجموع پرداخت‌ها، بهره، اصل و مانده باقی‌مانده همان بازه را می‌خوانید.

  • P1 = P2 = 1 → تفکیک بهره/اصل همان قسط اول (۱٬۰۰۰٫۰۰ / ۲۸٫۶۱).
  • P1 = 1، P2 = 12 → جمع سال اول و مانده پس از ماه ۱۲.
  • P1 = P2 = 360 → قسط پایانی که تقریباً همه‌اش اصل است و مانده را دقیقاً به صفر می‌رساند.

پرداخت‌های اضافه: شهود درست

پرداخت اضافه یعنی «کاهش بهره همین ماه» نیست — یعنی برداشتن بخشی از اصل از مانده همه ماه‌های آینده. اوایل وام که باقی عمر وام بلند است، دقیقاً همان‌جایی است که پیش‌پرداخت بیشترین اثر را دارد.

برای مدل‌کردن پیش‌پرداخت با یک موتور TVM استاندارد، آن را یک بازسازی ببینید: مبلغ اضافه را از مانده امروز کم کنید و جدول باقی‌مانده را با همان نرخ دوباره بسازید؛ یا مدت ثابت بماند (قسط کم می‌شود) یا قسط ثابت بماند (مدت کوتاه می‌شود). بخش اصلی صرفه‌جویی بهره در گزینه دوم است.

پرسش‌های پرتکرار

چرا قسط اول تقریباً همه‌اش بهره است؟

بهره هر دوره برابر مانده بدهی ضرب‌در نرخ دوره‌ای است. در ابتدا مانده برابر کل ۱۰۰٬۰۰۰ است، پس ماه اول ۱٬۰۰۰٫۰۰ بهره روی قسط ۱٬۰۲۸٫۶۱ می‌گیرد و تنها ۲۸٫۶۱ به اصل می‌رسد. با کاهش مانده، سهم بهره کم و سهم اصل زیاد می‌شود.

بازه‌های P1 و P2 چه کاری می‌کنند؟

این دو تعیین می‌کنند جمع‌بندی استهلاک برای کدام بازه از دوره‌ها محاسبه شود. P1 = P2 یک قسط مشخص را نشان می‌دهد؛ بازه‌ای مثل P1 = 1 و P2 = 12 جمع کل آن بازه و مانده پایان آن را می‌دهد. سریع‌ترین راه برای پاسخ به این پرسش است که «امسال چقدر بهره می‌پردازم؟»

اثر پرداخت‌های اضافه را چطور ببینم؟

مانده را به اندازه پرداخت اضافه کم کنید و جدول را دوباره بسازید. اگر قسط همان بماند، عمر وام به‌شدت کوتاه می‌شود چون صرفه‌جویی ترکیب می‌شود؛ اگر مدت همان بماند، قسط لازم کم می‌شود. برای سنجش صرفه‌جویی، بهره کل هر دو سناریو را با جدول اصلی ۳۶۰ قسطی مقایسه کنید.

به‌صورت زنده تمرین کنید

کاربرگ مربوطه را باز کنید و همه اعداد این مقاله را بازتولید کنید.

باز کردن ماشین‌حساب